Солиқлар ва солиққа тортиш
1996-йилдан буён банк-молия тизими учун раҳбарлар ва илмий кадрлар тайёрловчи етакчи олий таълим муассасаси — тарихи, миссияси ва бугунги вазифалари.
Банк-молия академияси — Ўзбекистон молия тизимининг «юқори малака мактаби». Унинг тарихи мамлакат учун бурилиш нуқтаси бўлган йилларда — банк ва молия тизими қайтадан қурилаётган, малакали кадрларга эҳтиёж кундан-кунга ошиб бораётган даврда бошланган.
1996-йил: ғоядан фармонгача
Академия Ўзбекистон Республикаси Президентининг 1996-йил 2-майдаги «Ўзбекистон Республикасининг Банк-молия академиясини ташкил этиш тўғрисида»ги 1460-сонли Фармони ҳамда Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 1996-йил 17-майдаги «Ўзбекистон Республикаси Банк-молия академиясининг фаолиятини ташкил этиш масалалари тўғрисида»ги 180-сонли қарорига асосан ташкил этилган.
Бу ҳужжатлар — якуний нуқта; йўл эса ундан анча олдин бошланган. 1996-йилда Ўзбекистон Республикаси Банклари Ассоциациясининг йиғилишида Академияни ташкил қилиш ҳақида илк бор сўз очилган, шу йилнинг июн ойидан бошлаб амалий ишлар йўлга қўйилган, 4-ноябр куни эса Академиянинг очилиш маросими бўлиб ўтган. Ана шу кундан бошлаб мамлакатнинг банк-молия таълими алоҳида, мустақил босқичга чиқди.
Миссияси: кадр эмас, тизим тарбияси
Банк-молия академияси — банк, молия, солиқ тизимлари ва иқтисодиётнинг реал сектори тармоқлари учун бошқарув кадрларини ва мутахассисларини тайёрлаш, қайта тайёрлаш ҳамда уларнинг малакасини ошириш, олий малакали илмий ва илмий-педагогик кадрлар тайёрлаш бўйича ишлайдиган, шунингдек шу соҳаларда илмий-тадқиқот фаолиятини амалга оширувчи давлат олий таълим муассасасидир.
Бу таърифдан кўринадики, Академия олдига қўйилган вазифа фақат диплом бериш эмас — у тизимни тарбиялашдир:
- Кадрлар тайёрлаш — банк, молия ва солиқ соҳасига назарий жиҳатдан пухта, амалиётда эса дадил мутахассислар етказиб бериш.
- Қайта тайёрлаш ва малака ошириш — аллақачон ишлаётган раҳбарлар ва мутахассислар билимини замон талабига мослаштириш.
- Илмий кадрлар — олий малакали тадқиқотчи ва ўқитувчиларнинг янги авлодини шакллантириш.
- Илмий-тадқиқот — молия, банк ва солиқ масалалари бўйича амалиётга таянч бўлувчи изланишлар олиб бориш.
Магистратура — назария амалиёт билан учрашадиган жой
«Солиқлар ва солиққа тортиш» йўналишидаги магистратура таҳсили мен учун айнан шу кўприк бўлди: бир томонда аудиторияда ўрганилган қонун нормалари, иккинчи томонда эса реал декларация, реал ҳисобот ва реал ташкилотнинг кундалик масалалари. Академия шу икки оламни бир столда учраштирди.
Бу ерда ўрганилган ҳар бир мавзу — банк назорати, бюджет-солиқ сиёсати, молиявий таҳлил — кейинчалик касбий қарорларда тўғридан-тўғри қўлланадиган амалий билимга айланди. Айни пайтда Академиянинг илмий муҳити оддий «тингловчи» бўлиб қолмасликни, ҳар бир рақам ортида турган сабабни излашни ўргатди.
Хулоса: 1996-йилнинг кузида очилган эшиклар бугун ҳам кенг очиқ — ва бу эшикдан кирган ҳар бир тингловчи мамлакат молия тизимининг келгуси барқарорлиги учун масъулиятни ўз елкасида олиб чиқади.
